Dil Çalışmalarım

Ana Sayfa >>

Kişisel Bilgiler >>
    Özgeçmiş
    Bilimsel Yayınlar
    Atıflar
    Tasarılar (Projeler)
    Bilimsel Sunuştaylar
    Yönetilen Tezler
    Dersler
    Görevler
    Diğer Yayınlar
    Dil Çalışmalarım
    İletişim

Fizik/Fizik Eğitimi >>
    Fizik Deneyleri
    Kavram Yanılgıları
    Bilimciler
    Nobel Fizik Ödülleri
    Öğeler Çizelgesi
    Biliyor Muydunuz?

Duyurular >>

Diğer >>
    Bilgisayar
    Bilgi Yarışması
    Sormacalar
    Yararlı Bilgiler
    Güncel Bilgiler



Dil Yazılarım

ASLAN KAPLAN - 06.08.2012
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Arslan veya aslan, kaplan, sırtlan ve yılan sözcüklerinin ortak özelliğini görebiliyor muyuz? Bu sözcüklerdeki -lan eki ve tümünün hayvan adı oluşu sizce rastlantı mı? Dilbilimciler bu sözcüklerin "-lan" kısmının ek olduğunu belirlemişlerdir. Hayvan adı yapmak için kullanıldığı da açıktır.

Örneğin kaplan, kapmak eyleminden türer. Kaplanın avcılığı nedeniyle bu ad verilmiştir. Sırtlan sırtındaki yelesi nedeniyle bu adı almıştır. Arslan sözcüğünün kökeninde "ar" (kestane rengi) adı vardır. Yılan sözcüğünün kökeninde ise Türkiye Türkçesinde tek başına kullanılmayan, yılışık gibi sözlerin kökü olan yıl- (kaymak, sürünmek) eylemi vardır.

Bunlara ek olarak, Kaşgarlı'nın Divanı lugatit Türk yapıtında şu adlar geçer: aplan (sıçan cinsi bir hayvan), baklan (taze ve semiz kuzu), bulan (Kıpçak illerinde avlanan büyük bir hayvan), burslan (bebür, yani pars ve kaplan türü), kolan (yaban eşeği), yamlan (bir çeşit sıçan, geme)

Her ne kadar TDK Farsça kökenli olduğunu söylese de ceylan sözcüğü de bunlara eklenmelidir. Çünkü bu sözcük Türkçe ile yakın akraba olan Moğolcada benzerdir.





Diğer Yazılar

 
Özlü Söz:
İnsanoğlu, dilinin altında gizlidir. Dil, can kapısının perdesidir. Yel, perdeyi kaldırdı mı ne var, belirir bize. - (Mevlana Celaleddin Rumi)
Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
Milletimiz çok büyük elemler, mağlûbiyetler, facialar görmüştür. Bütün olanlardan sonra yine bu topraklarda bulunuyorsa bunun temel sebebi şundandır:"Çünkü Türk Çiftçisi bir eliyle kılıcını kullanırken diğer elindeki sapanla topraktan ayrılmadı. Eğer milletimizin büyük ekseriyeti çiftçi olmasaydı biz bugün dünya yüzeyinde bulunmayacaktık. (1923)


© Özlük Hakkı/Copyright 2003 Hasan Şahin KIZILCIK
Öneri: 1024x768 ve üstü