Dil Çalışmalarım

Ana Sayfa >>

Kişisel Bilgiler >>
    Özgeçmiş
    Bilimsel Yayınlar
    Atıflar
    Tasarılar (Projeler)
    Bilimsel Toplantılar
    Yönetilen Tezler
    Dersler
    Görevler
    Dil Çalışmalarım
    İletişim

Fizik/Fizik Eğitimi >>
    Fizik Deneyleri
    Kavram Yanılgıları
    Bilimciler
    Nobel Fizik Ödülleri
    Öğeler Çizelgesi
    Biliyor Muydunuz?

Duyurular >>

Diğer >>
    Bilgisayar
    Bilgi Yarışması
    Sormacalar
    Yararlı Bilgiler
    Güncel Bilgiler



Dil Yazılarım

TÜRKÇE İNGİLİZCE KADAR VARSIL DEĞİL Mİ? - 11.08.2014
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

"İngilizcede 'BİR MİLYON' sözcük var, bizde çok az" yalanına inananlar var... Hemen yanıtlayalım... Bakın İngilizler kendileri kaç sözcükleri olduğunu söylüyor:

"The Second Edition of the 20-volume Oxford English Dictionary contains full entries for 171,476 words in current use, and 47,156 obsolete words. To this may be added around 9,500 derivative words included as subentries. Over half of these words are nouns, about a quarter adjectives, and about a seventh verbs; the rest is made up of exclamations, conjunctions, prepositions, suffixes, etc."
Kaynak: http://www.oxforddictionaries.com/words/how-many-words-are-there-in-the-english-language

Türkçe Çevirisi:
"20 ciltlik Oxford İngilizce Sözlük'ün ikinci baskısı, bugün kullanımda olan 171 bin 476 girdi ve 47 bin 156 adet eski ve kullanılmayan sözcük içermektedir. Buna 9 bin 500 dolayındaki alt girdi olarak türetilen sözcükler de eklenebilir. Bu sözcüklerin yarıdan fazlası ad, dörtte biri önad ve yedide biri ise eylem; geriye kalanlar ise ünlemler, bağlaçlar, ilgeçler, sonekler, vb. türündedir."

Görüldüğü gibi, İngilizcede ekinden ilgecine, adından eylemine kadar kullanılan 171.476; unutulmuş ve kullanılmayan 47.156 ve bunların da altında, onlardan türetilmiş 9.500 dolayında sözcük olmak üzere toplamda 228 bin dolayında sözcük vardır. Bunların kökenlere göre dağılımı ise çok ilginçtir. Yalnızca %26'sı (59 bin dolayında) eski İngilizce denen Alman kökenli dillere aittir. Toplumca çok özendiğimiz o İngilizce neymiş bir görelim... Nasıl toplama bir dil olduğunu bilelim...

80 bin İngilizce sözcüğün kökenlerini inceleyen bir çalışmada (Thomas Finkenstaedt, Dieter Wolff; Ordered Profusion, 1973) İngilizce sözcüklerin kökenleri şöyle belirlenmiştir:

  • Fransızca ve eski Normanca: %28.3
  • Latince: %28.24
  • Almanca ve eski İngilizce: %25
  • Yunanca: %5.32
  • Bilinmeyen: %4.03
  • Özel adlardan türeyen: %3.28
  • Diğer: %1'den az.

    Bin ayrı belgenin incelendiği bir araştırmaya göre (Joseph M. Williams, Origins of the English Language of 10,000 words), en çok kullanılan 10 bin İngilizce sözcüğün kökenleri şöyle bulunmuştur:

  • Fransızca: 41%
  • Eski İngilizce: 33%
  • Latince: 15%
  • Eski Normanca: 2%
  • Flemenkçe: 1%
  • Diğer: 10%

    Eski Normanca, İngiliz dilinde "Anglo-French" olarak geçmektedir. İngiliz etkisi ile değişmiş Fransızcadır. Eski İngilizce denen dil ise, İngiliz etkisiyle değişmiş eski Almancadır.

    Şimdi ise bunun nedenleri üzerine tartışalım. Neden bu kadar karma bir yapıdadır İngilizce? Yanıt, oldukça kolay... Britanya adası, başka başka diller konuşan birçok toplulukça ele geçirilmiştir. Her ele geçirmede, ele geçiren topluluğun dili de kendisi gibi oraya yerleşmiştir. Kısaca özetleyelim:

    Demir Çağı'nda adada çoğunlukla Britonlar adında bir topluluk yaşamakta idi. Britonlar dışında başka topluluklar da vardı. Bu toplulukların tümü Keltçe konuşuyordu. 1. yy'da Roma İmparatorluğu adayı ele geçirdi. Kuzeyde Hadrian Duvarı denen bölgeye kadar ilerledi. Adanın dağlık olan kuzey bölgelerinde konuşlanan Keltçe konuşan halkın saldırılarından korunmak için bu duvarı Romalılar yapmıştır. Romalılar ile adaya Latince gelmiştir. Eğitim dili olarak Latince kullanılmıştır. Roma, 5. yy'da bölgeden tümüyle çekilmeden hemen önce Cermen boyları olan Angleler, Saksonlar ve Juteler adayı ele geçirmeye başlamışlardır. Böylelikle eski Alman dilleri adada yer edinmiştir. Anglosakson adı buradan gelmektedir. 7. yy dolayında bu topluluklar, Hıristiyanlığa geçmişlerdir. 9. yy'da kuzeyde Keltler tarafından kurulan İskoç Krallığı'nın yanı sıra, aynı dönemde Viking saldırıları başlamıştır. Danimarka ve İsveç'ten gelen Vikingler, adaya eski Kuzey dillerini taşımıştır. 10. yy'da İngiltere Krallığı adı altında Cermen toplulukları birleşmiştir. Ülkede konuşulan dilin bu dönemine (5-10. yy arası) eski İngilizce denmektedir. Düzensiz bir yapıdadır ve çoğunlukla eski Almancadır. 11. yy'da ise ada Norman saldırısı ile karşı karşıya kalmıştır. 16. yy'a kadar adada Norman egemenliği sürmüştür. Normanlar (Kuzey adamı demektir), Kuzey Fransa'daki Normandiya'dan gelen Fransızların atalarıdır. Gal, Frenk ve Viking karışımı bir topluluktur. Böylece adaya Fransızca gelmiştir. Fransızca baskın biçimde her alanda etkili olmuştur. Fransızca da yapısı gereği bolca Latince öğe içermektedir. 16. yy'da Norman egemenliği sona erince; İskoçya, İrlanda ve İngiltere Büyük Britanya Krallığı adıyla birleşmiştir. Orta İngilizce denen bu dönemde (11-16. yy arası) dil, diğer dillerin etkisiyle eski Almancadan farklılaşmış, ancak tümüyle düzenli yapıya kavuşamamıştır. Bu dönemde (16. yy) Şekspir'in verdiği yapıtlarla düzensiz bir dil olan İngilizce düzene sokulmuş ve günümüzdeki Çağdaş İngilizce dönemine kapı açmıştır.

    Yaşadığı tarihsel süreç dolayısıyla İngilizce; Keltçe, eski Almanca, Latince, Fransızca, eski Kuzey dilleri, vb. gibi birçok dili içermektedir. Bu topluluklar, adada yalnızca dil etkisi olarak değil, kendileri de bulunmuştur. Topluluk, karma bir yapının kalıtsal istikrara erişmesiyle İngiliz toplumu adını almıştır. Kısacası, İngilizce zaten toplama bir dildir. Çünkü halkı toplamadır.

    Şimdi, Türkçenin içindeki yabancılıkların da İngilizcedeki gibi doğal karşılanmasını bekleyenler, bu aşamada yanılmaktadır. Çünkü Anadolu toprakları her ne kadar üzerinden birçok ulusun geçtiği topraklar olsa da, günümüz topluluğu kalıtsal olarak da çoğunlukla Türk'tür. %80'in üzerinde Türk kökeninden gelmektedir. Türk boyları, özellikle 10. yy'dan sonra hızla Anadolu'ya yayılmış ve önceden bu topraklarda yaşayan Bizanslıları bölgeden atmıştır. Öncekiler, geri çekilmiştir ve yeni gelenlere (bize) yer açmıştır. Dolayısıyla halkın dili de duru Türkçedir. Bölgede önceden yaşayanların kendileri de dilleri de çok az hissedilmiştir. Bin yıldır kesintisiz bir egemenlik söz konusudur. Öncesinde binlerce yıllık geçmişe dayanan köklü bir dil ile gelmişiz. Kaldı ki, günümüzde Türkçemize ülkemizde yaşayan azınlıkların dilleri değil, yaşamayan ulusların dilleri karışmıştır. Biz, tüm yabancı sözcüklerin sürev içinde dilimizden uzaklaştırılması gerektiğine inanmaktayız.

    TDK'nin verilerine göre Güncel Türkçe Sözlükte 104.481 sözcük vardır. Bunların %86'sı (89 bin dolayında) Türkçe kökenlidir. Ötüken Neşriyat'ın yayınladığı Türkçe Sözlük'te 246.000 sözcük bulunmaktadır. TDK'nin Büyük Türkçe Sözlük'ünde 616.767 girdi vardır. Büyük Türkçe Sözlük, yazı dilinin sözvarlığının yanı sıra; bütün bilim-sanat ve spor terimlerini, yer adlarını, kişi adlarını, Türkiye bölge ağızlarındaki yerel sözcükleri ve sözleri içermektedir. Bu sözlerin neredeyse tümü etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Bu sözlükteki sözcüklerin yarım milyonunun etkin biçimde kullanıldığını düşünmek yanlış olmaz. Ayrıca kullanılmayan sözcükler bu sözlüklerde çok az olmakla birlikte, eski sözlüklerde oldukça fazladır. Unutulmuş birçok sözcüğümüzün olduğu Divanı Lugatit Türk'te 9500 sözcük vardır. Dede Korkut öykülerinde ve daha birçok eski kaynakta, bugün kullanılmayan binlerce sözcüğümüz vardır. Unutulmuş sözcüklerimizi de eklersek, bu sayının daha da artacağı kesindir.

    O kadar güçlü olduğu söylenen İngilizcenin etkin 171 bin sözcüğüne karşılık bizim yüz binlerce etkin sözcüğümüz vardır. Dilimizi küçük görmeyelim. Dünyanın en yaygın dillerinden biri olan İngilizce ile baş edebilecek ve onu yarı yolda bırakacak güçtedir. Kimsenin kuşkusu olmasın...

    Dipçe: 1228 betten (sayfadan) oluşan Colins'in İngilizce Sözlüğü yalnızca 45 bin sözcük içermektedir. Oxford'un çok daha kapsamlı yukarıda sözü geçen sözlüğü 20 cilttir. Bir milyon sözcüğü barındıracak sözlük yoktur. Bu sözlüğün en az 100 cilt olması gerekir ki bu olanaksızdır. Yazıda TDK'nin adı geçen sözlükleri çevrimiçi sözlüklerdir. Basılı değildirler. Basılı olarak Türkçenin tüm söz varlığını içerebilecek sözlük yapmak çok zordur. Ötüken Neşriyat'ın sözü geçen sözlükleri basılıdır. 5 ciltten oluşur. Toplamda 5744 betten (sayfadan) oluşmaktadır.

    Dipçe 2: Burada verilen sayılarda, Türkçe için Türkiye Türkçesi sayımlamaları verilmiştir. Ancak İngilizce için lehçeden bağımsızdır. Türkçenin diğer lehçeleri de işin içine girerse, Türkçe sözcük sayısı çok yükselir.





    Diğer Yazılar

  •  
    Özlü Söz:
    Beni az ama uzun sev. - (Monlowe)
    Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
    Fikir hazırlıkları, seferberlikte askertoplamak için olduğu gibi davul zurna ile temin edilemez. Fikir hazırlıklarında alçak gönüllülükle çalışmak, kendini silmek, karşısındakine samimi bir güven aşılamak lazımdır. (1919)


    © Özlük Hakkı/Copyright 2003 Hasan Şahin KIZILCIK
    Öneri: 1024x768 ve üstü