Dil Çalışmalarım

Ana Sayfa >>

Kişisel Bilgiler >>
    Özgeçmiş
    Bilimsel Yayınlar
    Atıflar
    Tasarılar (Projeler)
    Bilimsel Sunuştaylar
    Yönetilen Tezler
    Dersler
    Görevler
    Diğer Yayınlar
    Dil Çalışmalarım
    İletişim

Fizik/Fizik Eğitimi >>
    Fizik Deneyleri
    Nobel Fizik Ödülleri
    Öğeler Çizelgesi
    Biliyor Muydunuz?

Duyurular >>

Diğer >>
    Bilgisayar
    Bilgi Yarışması
    Sormacalar
    Yararlı Bilgiler
    Güncel Bilgiler



Dil Yazılarım

TÜRKİYE TÜRKÇESİ, TÜRKÇENİN DİĞER LEHÇELERİNDEN DAHA MI KÖTÜ DURUMDA? - 09.06.2015
Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Bir kesim, Türkiye Türkçesini beğenmemekte ve diğer Türk lehçelerinin daha saf ve öz Türkçe olduğunu sanmakta. Bu tümüyle yanlış bir görüştür. Açıklayalım:

Türkiye Türkçesi, Atatürk döneminde başlayan ve 1980'e kadar süren bir özleşme süreci geçirmiştir. Bu süreçte eski Türkçe sözler diriltilmiş, diğer lehçelerden yararlanılmış ve kurallara uygun türetimler yapılmıştır. Bu durumda, Türkçe sözlükteki yabancı sözcük oranı %14 düzeyindedir. Ancak diğer Türk ülkelerinde benzer bir özleşme süreci yaşanmamış ve Rus ve İran baskısıyla dilleri çok bozulmuştur. Rusça, Farsça, Arapça ve diğer birçok dilden çok sayıda sözcük almışlardır. Tüm Türk lehçeleri arasında hemen hemen en az yabancı sözcük içeren lehçe, Türkiye Türkçesidir.

Tını bakımından Türkiye Türkçesi eski Türkçeye en çok benzeyen lehçelerden biridir. Ünlü uyumlarına uymayan durum çok azdır. Birkaç ek ve birkaç sözcük dışında, tümüyle ünlü uyumları uygulanır. Diğer birçok lehçede ünlü uyumlarına çok özen gösterilmez. Eklerin çoğu, ünlü uyumlarına göre dönüşüm göstermez. Örneğin; Türkiye Türkçesinde "O yazı yazar" deriz. Buradaki "yazar" sözü yerine Özbek Türkçesinde "yozadi", Uygur Türkçesinde "yazidu", Gagavuz Türkçesinde "yazêr" denir. "Yaz" eylemine gelen ekler ünlü uyumuna uymamıştır.

Eski Türkçede var olmayan "c, f, ğ, h, j, v" seslerinin çoğu Türkçenin çoğu lehçesinde vardır. Ancak j sesi Türkiye Türkçesinde yoktur. Yalnızca yabancı sözcüklerde bulunur. Türkçe sözcüklerde yoktur. Ancak diğer lehçelerin bir bölümünde j sesi de bulunur. Özellikle Kıpçak kolunda Rusça sesletimin etkisi belirgindir.

Yanlış anlaşılmasın... Diğer Türk lehçelerini küçümsüyor veya onları beğenmiyor değiliz. Tersine, onların değerli bir kaynak olduğunu düşünüyoruz. Ancak Türkiye Türkçesini yanlış bir yere oturtmayınız. Türkiye Türkçesi, Türk lehçeleri içinde yapısal gelişim süreci açısından en ileri, özleşmiş olma açısından da en duru olanlardan biridir. Bu bilimsel bir gerçektir. Bunda Türkiye Türkçesinin Atatürk ile başlayan bir süreçle bilimsel olarak geliştirilmeye çalışılması etkilidir. Tutsaklık içinde diğer lehçeler özlerini olabildiğince korumaya çalışmışlardır. Bu durumda olmaları, başarı sayılmalıdır.





Diğer Yazılar

 
Özlü Söz:
Hiç kimse başarı merdivenlerini elleri cebinde tırmanmamıştır. - (J. Keth Moorhend)
Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
Genel gelir ve masrafların toplamları üzerinde üç aşağı beş yukarı değişiklik yapmakda bu meseleyi halletmeye yeterli görülmüyor. Bu görünüşle bütçe mizhareketsizlik ve sıkışıklık manzarası arzediyor. Nihayet bir çok devlet işlerimiz de bu sıkışıklık içinde tıkanmış gibidir. Ertelenmesi mümkün olmayan bu işlere canlılık kazandırmak lazımdır. Siyasi olarak kurtulmuş bir halkın, yaşayış ve geleceğe gidiş hareketinde,ümitlerini beslemek ve kendi kudretine güven hislerini kuvvetlendirmek için, onacanlı bir akımın içinde yaşadığı hissini vermek lazımdır. Bunu yapamazsak parti birliği, hükümet kuvveti, sabretme öğütleri ve nihayet vaad ( ümit ) verici telkinlerle daha birkaç yıl, mesela bir meclis devresi, kazanmak mümkün olabilir. Fakat sağlık, sosyal yardım, millieğitim ve işletme ve nihayet ekonomik faaliyet gibi maddi gelişme ve fiili sonuçlar getiren ve zamanla herşeyin olacağı kanaatini kuvvetlendiren uygulamaya bu günden fazla hissedilir bir canlılık vermek zorunluluğu karşısında olduğumuzu görüyorum. İleriyi karanlık gören kötümser zihniyetin bir gün memlekete yayılma tehlikesini ancak bu şekilde önleyebiliriz.


© Özlük Hakkı/Copyright 2003 Hasan Şahin KIZILCIK
Öneri: 1024x768 ve üstü