Dil Çalışmalarım

Ana Sayfa >>

Kişisel Bilgiler >>
    Özgeçmiş
    Bilimsel Yayınlar
    Atıflar
    Tasarılar (Projeler)
    Bilimsel Sunuştaylar
    Yönetilen Tezler
    Dersler
    Görevler
    Diğer Yayınlar
    Dil Çalışmalarım
    İletişim

Fizik/Fizik Eğitimi >>
    Fizik Deneyleri
    Kavram Yanılgıları
    Bilimciler
    Nobel Fizik Ödülleri
    Öğeler Çizelgesi
    Biliyor Muydunuz?

Duyurular >>

Diğer >>
    Bilgisayar
    Bilgi Yarışması
    Sormacalar
    Yararlı Bilgiler
    Güncel Bilgiler



Dil Yazılarım

"VAMPİR" NE DEMKTİR, NEREDEN GELİR? - 21.07.2019
Doç. Dr. Hasan Şahin KIZILCIK

Altay dilailesinin en yaygın dillerinden olan Türk dilleri, ortak kökenden gelmektedir. Bu ortak kökene Ana Türkçe denir. Ana Türkçede uzun o ile sesletilen ôp- "1. yutmak 2. içine çekmek" anlamında bir kök sözcük bulunmaktaydı. Bu kökten ôpır "1. içine çeken, emen 2. yutan" anlamında bir sözcük türemiştir. Yine Ana Türkçeden ayrılarak gelişmiş olan Bulgarcada bu söz varlığını sürdürürken Bulgarcadaki değişimlerden etkilenmiştir.

Eski Bulgarcada öbür Türk Dillerinde /o-/ veya /ö-/ ile başlayan sözcükler ve fiiller /wa-/ ve /we-/ ile başlar; on = wan, öl- = wel- gibi. Bu bağlamda ôpır sözü; bugünkü Türkçenin en geniş kolunu oluşturan ve Türkiye'de de konuşulan Oğuzcada kısalan o'dan dolayı > obur, eski Bulgarcada > *wapır olarak varlığını sürdürmüştür. Büyük olasılıkla Tuna Bulgarcasından Macarcaya, oradan da yakınındaki Slav dillerine alınmış olmalıdır.

Tuna Bulgarcasındaki *wapır sözcüğü Yunancaya geçince de, Yunan alfabesinde /b/ harfi /mp/ bileşimiyle yazıldığı için ve ayrıca Türkçedeki /ı/ harfi de Yunancada olmadığından, sözcük Yunan alfabesiyle "vampir" biçiminde yazılmak durumunda kalınır (okunuşu "vabir"), ancak zaman içinde diğer dillere de Yunancadan alınınca /mp/ bileşimi /b/ olarak değil ayrı ayrı /m/, /p/ olarak okunmuş, böylece Türkçeye de vampir olarak geri alınmıştır. Oysa şöyle bir gezip gelen vampir sözünün kökü Türkçedir ve bizdeki "obur"un ta kendisidir.

Geceleri çıkarak yaşayanları yiyen, kanını emerek öldüren varlıklara ilişkin söylentiler, birer mit olarak Türk topluluklarının yaşadığı Kafkaslarda ve Balkanlarda uzun yıllardır varlığını sürdürmektedir. Dolayısıla bu sözcüğün Türkçe kökenli olması da yadırganacak bir durum değildir.





Diğer Yazılar

 
Özlü Söz:
Kendi omuzuna tırman. Başka nasıl yükselebilirsin ki! - (Friedrich Nietzche)
Mustafa Kemal ATATÜRK diyor ki:
İlk ilham, ana baba kucağından sonra okuldaki öğretmenin dilinden, vicdanından, terbiyesinden alınır. Bu ilhamın gelişebilemsi, millet ve memlekete hizmet edebilecek kudret ve kabiliyetini verebilmesi için, millet ve memlekette büyük, derin ilgiyaratan fikir ve duygularla her an desteklenmesi lazımdır. Bu fikir veduyguların kaynağı bizzat memleket ve millettir. Milletin ortak arzu ve eğilimine temas etmek ve onun gereklerine varlığı adamayı hareketkuralları olarak kabul etmek hakiki yolda yürüyebilmek için en önemli esastır. Bir milletin fertlerinde sağlanması ve egemen olması, uyulması gereken şey milletin ortak arzusu, milletin ortak fikridir. Bir insan memleket ve milletine faydalı bir iş yaparken, gözönünden bir an uzak bulundurmamaya mecbur olduğu kural milletin hakiki eğilimidir. (1924)


© Özlük Hakkı/Copyright 2003 Hasan Şahin KIZILCIK
Öneri: 1024x768 ve üstü